გადადით მთავარ შინაარსზე
კულტურული მემკვიდრეობის, ხელოვნებისა და ანტიკვარული დანაშაული

უკანონო არქეოლოგიური სამუშაოები

უკანონო არქეოლოგიური სამუშაოები: 259¹ მუხლის ანალიზი, რომელიც ფოკუსირებულია ობიექტის სამართლებრივი და კულტურული კლასიფიკაციის იდენტიფიცირებაზე საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.

ქართული სამართლებრივი გზამკვლევითბილისი · ქუთაისი · ბათუმი · მთელი საქართველო
რა არის მნიშვნელოვანი ამ საქმეში

საკვანძო სადავო საკითხების გამიჯვნა

უკანონო არქეოლოგიური სამუშაოები. პირველი ამოცანაა ობიექტის სამართლებრივი და კულტურული კლასიფიკაციის დადგენა. ამ გვერდზე მითითებული საკანონმდებლო საწყისი წერტილია მუხლი 259¹ (უკანონო არქეოლოგიური სამუშაოები ან დაზიანება). ობიექტის დაცული სტატუსი, ნებართვა, შესრულებული სამუშაო, დაზიანება და პასუხისმგებელი პირის როლი მოითხოვს სპეციალისტის მტკიცებულებას.

ადგილის დოკუმენტირება შეცვლამდე ნებართვების, კოორდინატების, ფოტოების და ექსპერტის ჩანაწერების მეშვეობით; აღმოჩენილი ნივთების, ხელსაწყოების, მონაწილეების, მეურვეობის და ნებისმიერი მოთხოვნილი ნებართვის კვალის დადგენა.

საწყისი ანალიზის ოთხი მიმართულება

01

დაადგინეთ ობიექტის სამართლებრივი და კულტურული კლასიფიკაცია

02

წარმომავლობის, საკუთრების უფლების და საბაჟო დოკუმენტაციის შენახვა

03

საკუთრების დავების გარჩევა კრიმინალური ქმედებებისგან

04

ექსპერტების, საბაჟოების, მუზეუმების, კოლექციონერების და უცხოელი ადვოკატების კოორდინაცია

მტკიცებულების შენარჩუნება და გადამოწმება

  • წარმომავლობისა და შეძენის ჩანაწერები
  • ნებართვები, ექსპორტის და საბაჟო დოკუმენტები
  • ობიექტის ფოტოები და მდგომარეობის ანგარიშები
  • რეესტრი, კატალოგი და ექსპერტის მასალა
  • გადახდისა და კომუნიკაციის ისტორია
გასათვალისწინებელი სისხლის სამართლის კოდექსის მუხლები

კოდექსის ნორმები, რომლებიც საქმეს შეიძლება ეხებოდეს

მუხლი 259¹

უკანონო არქეოლოგიური სამუშაოები ან დაზიანება

ობიექტის დაცული სტატუსი, ნებართვა, შესრულებული სამუშაო, დაზიანება და პასუხისმგებელი პირის როლი მოითხოვს სპეციალისტის მტკიცებულებას.

წაიკითხეთ 259¹ მუხლის სრული ტექსტი ამ გვერდზე
მუხლი 259²

კულტურული მემკვიდრეობის დაზიანება ან განადგურება

კლასიფიკაცია დამოკიდებულია დაცულ ობიექტზე, ქცევაზე, ფსიქიკურ ელემენტზე, ზიანზე და ნებისმიერ ეროვნულ ან მსოფლიო მემკვიდრეობის სტატუსზე.

წაიკითხეთ 259²-ე მუხლის სრული ტექსტი ამ გვერდზე
რატომ შეიძლება შეიცვალოს ციტირებული მუხლი
სისხლის სამართლის კოდექსის შესაბამისი ფორმულირება

რომელი მუხლის ტექსტი უნდა გადაამოწმოთ

„უკანონო არქეოლოგიური სამუშაოები“ საკითხზე ქვემოთ მოცემული ნორმა საინფორმაციო ორიენტირია. სამართლებრივ პოზიციამდე გადაამოწმეთ Matsne-ზე მოქმედი ქართული რედაქცია, შესაბამისი ნაწილი და საქმის თარიღი.

მუხლი 259¹უკანონო არქეოლოგიური სამუშაოები; არქეოლოგიური ძეგლების დაზიანება

1. არქეოლოგიურ ადგილებში ნებისმიერი სამუშაოს შესრულება არქეოლოგიური სამუშაოების ნებართვის გარეშე, ან არქეოლოგიურ ადგილზე განხორციელებული განზრახ ქმედებები, რომლებიც იწვევს მის დაზიანებას ან განადგურებას ან რომლის გამო შეუძლებელია მისი დათარიღება ან იდენტიფიცირება ან სხვა მნიშვნელოვანი სამეცნიერო ინფორმაციის მოპოვება ობიექტიდან, –

ისჯება ჯარიმით ან თავისუფლების აღკვეთით ორ წლამდე ვადით.

2. იგივე ქმედება ჩადენილი გაუფრთხილებლობით, –

ისჯება ჯარიმით ან თავისუფლების აღკვეთით ერთ წლამდე ვადით.

„უკანონო არქეოლოგიური სამუშაოები“ თემაზე გამოყენებული ოფიციალური კონსოლიდირებული წყაროები მითითებულია შესაბამის წყაროების ბლოკში; კონკრეტულ საქმეზე გადაამოწმეთ მოქმედი რედაქცია.

მუხლი 259²კულტურული მემკვიდრეობის დაზიანება ან განადგურება

1. კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების ან საქართველოს კანონმდებლობით დაცული სხვა კულტურული მემკვიდრეობის განზრახ დაზიანება ან განადგურება, –

ისჯება ჯარიმით ან თავისუფლების აღკვეთით ორ წლამდე ვადით.

2. ეროვნული მნიშვნელობის ძეგლების განზრახ დაზიანება, –

ისჯება ჯარიმით ან თავისუფლების აღკვეთით ორიდან ოთხ წლამდე.

3. ეროვნული მნიშვნელობის ძეგლის განადგურება, ასევე მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეტანილი ძეგლის დაზიანება ან განადგურება, –

ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ოთხიდან რვა წლამდე ვადით.

4. ამ მუხლის პირველი ან მე-2 პუნქტით განსაზღვრული ქმედება, რომელიც ჩადენილია გაუფრთხილებლობით:

ისჯება ჯარიმით ან თავისუფლების აღკვეთით ერთ წლამდე ვადით.

„უკანონო არქეოლოგიური სამუშაოები“ თემაზე გამოყენებული ოფიციალური კონსოლიდირებული წყაროები მითითებულია შესაბამის წყაროების ბლოკში; კონკრეტულ საქმეზე გადაამოწმეთ მოქმედი რედაქცია.

საქმის მოძრაობა გამოძიებიდან სასამართლომდე

01ობიექტისა და სტატუსის დადასტურება
02დაკავება და შენახვა
03წარმომავლობის მიმოხილვა
04სპეციალიზებული ექსპერტიზა
05საბაჟო ან გამოძიების რეაგირება
06გათავისუფლება, დაცვა ან ანაზღაურება
წყაროები და კანონმდებლობა

რომელი ოფიციალური სამართლებრივი წყაროები უნდა შემოწმდეს — უკანონო არქეოლოგიური სამუშაოები

„უკანონო არქეოლოგიური სამუშაოები“ საკითხზე მოქმედებამდე ერთმანეთს უნდა შეედაროს საქმის ზუსტი დოკუმენტი და მოქმედი ქართული ნორმა. სტატუსმა, ვადამ და პროცედურულმა ეტაპმა შეიძლება შეცვალოს სწორი ნაბიჯი.

საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსიოფიციალური კონსოლიდირებული სისხლის სამართლის კოდექსი — მიმდინარე ტექსტი და PDF ფორმატისაქართველოს კონსტიტუცია
გჭირდებათ რჩევა ამ საკითხთან დაკავშირებით?

საქმის განხილვა — უკანონო არქეოლოგიური სამუშაოები

კულტურული მემკვიდრეობის საქმეში დრო განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, თუ ახლა მიმდინარეობს დაკავება, ჩხრეკა, დაკითხვა ან სხვა დაუყოვნებელი მოქმედება. არაგადაუდებელ საკითხზე შესაძლებელია წინასწარ დაგეგმილი კონფიდენციალური კონსულტაცია.