უფლებები პრაქტიკული ხდება მხოლოდ მაშინ, როდესაც სტატუსი, ენა და შემდეგი ქმედება ნათელია
ბრალდებულს აქვს უფლებები, მათ შორის დაცვა, დუმილი, ბრალდების შესახებ ინფორმაცია, საჭიროების შემთხვევაში თარჯიმნობა, კონკრეტულ ქმედებებში მონაწილეობა, მტკიცებულებების წარდგენა და სასამართლო განხილვა. თითოეული უფლების შინაარსი და დრო უნდა შედარდეს მოქმედ კოდექსთან და კონკრეტულ ქმედებასთან.
რა უნდა გაირკვეს სამართლებრივი შეფასებისას
ბრალდებულმა არსებითი დაკითხვის დაწყებამდე უნდა გაიგოს ბრალდება და პროცედურული სტატუსი; კონფიდენციალურად დაუკავშირდეს კვალიფიციურ ადვოკატს; გამოიყენოს თარჯიმანი, თუ ქართული ენის ცოდნა არასაკმარისია; მიიღოს და გაასაჩივროს შესაბამისი გადაწყვეტილებები; და ეფექტურად მიიღოს მონაწილეობა სხდომებსა და დაცვის საქმეში.
ზოგადი ინფორმაცია და კონკრეტული საქმის განსხვავება
დუმილი არ არის ხელის შეშლა და ადვოკატის ან თარჯიმნის მოთხოვნა არ არის აღიარება. ამავდროულად, უფლებები არ იძლევა მტკიცებულებების განადგურების, სასამართლოს გადაწყვეტილების დარღვევის, მოწმეზე ზეწოლის ან კანონიერი იძულებითი ღონისძიების შეუსრულებლობის უფლებამოსილებას. რეაგირებამდე უნდა განვასხვავოთ ნებაყოფლობითი და იძულებითი ქმედებები.
კითხვები, რომლებიც შემდეგ ნაბიჯს განსაზღვრავს
რომელი მასალა უნდა იყოს დაცული და ხელმისაწვდომი
- უფლებების შესახებ შეტყობინება და ბრალდება
- დანიშვნის ბრძანება და ადვოკატის მოწმობა
- თარჯიმნის იდენტიფიკაცია და თარგმნილი ჩანაწერი
- ინტერვიუს ან დაკითხვის ჩანაწერი
- განაცხადები, გადაწყვეტილებები და უწყების დამადასტურებელი საბუთი
ადვოკატმა უნდა გადაწყვიტოს, რომელი უფლებები უნდა იქნას გამოყენებული დაუყოვნებლივ და რომელი საშუალება ინარჩუნებს საკითხს. უფლებების დარღვევის შესახებ ზოგადი მტკიცება ნაკლებად ეფექტურია, ვიდრე ქმედების, ჩანაწერის, წინააღმდეგობის, ცრურწმენისა და მოთხოვნილი რელიეფის იდენტიფიცირება.
ოფიციალური სამართლებრივი წყაროების გადამოწმება — ბრალდებულის უფლებები
ინსტიტუციური უფლებამოსილებები და პროცედურები პერიოდულად იცვლება. კონკრეტულ საკითხზე გადაამოწმეთ პასუხისმგებელი ორგანო, მოქმედი ქართული ტექსტი და საქმის ოფიციალური დოკუმენტი.
საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსი↗︎საქართველოს კონსტიტუცია↗︎ადვოკატთა შესახებ საქართველოს კანონი↗︎