IVF-სა და სუროგაციის დავები სისხლის სამართლის კონტექსტით

1. თაღლითობა, ანუ სხვა პირის ქონების მითვისება ან ქონების საკუთრების მოტყუებით მოპოვება მისი უკანონო მითვისების მიზნით, –

ისჯება ჯარიმით ან საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომით 170-დან 200 საათამდე ვადით, ან გამოსასწორებელი სამუშაოთი ან შინაპატიმრობით ერთიდან ორ წლამდე ვადით, ან თავისუფლების აღკვეთით ორიდან ოთხ წლამდე ვადით.

2. იგივე ქმედება:

ა) ჩადენილი ერთზე მეტი პირის მიერ წინასწარი შეთანხმებით;

ბ) მნიშვნელოვანი ზიანის მიყენება, –

ისჯება ჯარიმით ან ოთხიდან შვიდ წლამდე თავისუფლების აღკვეთით.

3. იგივე ქმედება ჩადენილი:

ა) სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით;

ბ) დიდი რაოდენობით;

გ) განმეორებით, –

ისჯება ჯარიმით ან თავისუფლების აღკვეთით ექვსიდან ცხრა წლამდე ვადით.

4. იგივე ქმედება ჩადენილი:

ა) ორგანიზებული ჯგუფის მიერ;

ბ) იმ პირის მიერ, რომელსაც აქვს ორი ან მეტი წინა ნასამართლეობა სხვისი ქონების უკანონო მითვისებისთვის ან გამოძალვისთვის, –

ისჯება შვიდიდან ათ წლამდე თავისუფლების აღკვეთით.

„IVF-სა და სუროგაციის დავები სისხლის სამართლის კონტექსტით“ თემაზე გამოყენებული ოფიციალური კონსოლიდირებული წყაროები მითითებულია შესაბამის წყაროების ბლოკში; კონკრეტულ საქმეზე გადაამოწმეთ მოქმედი რედაქცია.

1. პირის მოქმედების თავისუფლების უკანონო შეზღუდვა, ანუ მისი ფიზიკურად ან ფსიქიკურად იძულება შეასრულოს ან არ შეასრულოს ისეთი მოქმედება, შეასრულოს ან თავი შეიკავოს შესრულებისგან, რომლის უფლებაც მას წარმოადგენს, ან განიცადოს მასზე ზემოქმედება საკუთარი ნების საწინააღმდეგოდ, –

ისჯება ჯარიმით ან გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ერთ წლამდე ან შინაპატიმრობით ვადით ექვსი თვიდან ორ წლამდე, ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით ერთ წლამდე, იარაღის უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

2. იგივე ქმედება ჩადენილი:

ა) დამნაშავის მიერ შეგნებულად არასრულწლოვნის, უმწეო მდგომარეობაში მყოფი პირის, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის ან ორსული ქალის წინააღმდეგ;

ბ) პირთა ჯგუფის მიერ;

გ) განმეორებით, –

ისჯება გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ორ წლამდე ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით თვრამეტი თვემდე, იარაღის უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

„IVF-სა და სუროგაციის დავები სისხლის სამართლის კონტექსტით“ თემაზე გამოყენებული ოფიციალური კონსოლიდირებული წყაროები მითითებულია შესაბამის წყაროების ბლოკში; კონკრეტულ საქმეზე გადაამოწმეთ მოქმედი რედაქცია.

1. ადამიანების ყიდვა ან გაყიდვა, ან მათთან დაკავშირებული ნებისმიერი უკანონო გარიგება, მუქარით, ძალის გამოყენებით ან იძულების სხვა ფორმებით, გატაცებით, შანტაჟით, თაღლითობით, მოტყუებით, დაუცველი ან ძალაუფლების მდგომარეობის ბოროტად გამოყენებით ან გადახდის ან სარგებლის მიცემით ან მიღებით სხვა პირზე კონტროლის მქონე პირის თანხმობის მისაღწევად, აგრეთვე ადამიანის ექსპლუატაციის მიზნით დაქირავებით, გადაყვანით, დამალვით, დაქირავებით, ტრანსპორტირებით, მიწოდებით, თავშესაფრით ან მიწოდებით, –

ისჯება თავისუფლების აღკვეთით შვიდიდან თორმეტ წლამდე ვადით, თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის განხორციელების უფლების ჩამორთმევით სამ წლამდე ვადით.

2. იგივე ქმედება ჩადენილი:

ა) დამნაშავის მიერ შეგნებულად ორსული ქალის მიმართ;

ბ) დამნაშავის მიერ შეგნებულად უმწეო ან იმ პირის მიმართ, რომელიც ფინანსურად ან სხვაგვარად არის დამოკიდებული დამნაშავზე;

გ) სამსახურებრივი მდგომარეობის ბოროტად გამოყენებით, –

ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ცხრადან თოთხმეტ წლამდე ვადით, თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის განხორციელების უფლების ჩამორთმევით სამ წლამდე ვადით.

3. იგივე ქმედება ჩადენილი:

ა) განმეორებით;

ბ) ორი ან მეტი პირის მიმართ;

გ) მსხვერპლის საზღვარგარეთ გაყვანით;

დ) ძალადობის ან ძალადობის მუქარის გამოყენებით, რაც საშიშია სიცოცხლისთვის ან ჯანმრთელობისთვის;

ე) პირთა ჯგუფის მიერ წინასწარი შეთანხმებით, –

ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით 12-დან 15 წლამდე, თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის განხორციელების უფლების ჩამორთმევით სამ წლამდე.

4. ამ მუხლის პირველი, მე-2 ან მე-3 პუნქტებით გათვალისწინებული ქმედება:

ა) ჩადენილი ორგანიზებული ჯგუფის მიერ;

ბ) რამაც გამოიწვია მსხვერპლის სიკვდილი ან სხვა მძიმე შედეგები, –

ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით 15-დან 20 წლამდე, თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის განხორციელების უფლების ჩამორთმევით სამ წლამდე.

შენიშვნა:

1. ამ მუხლისა და ამ კოდექსის 1432-ე მუხლის მიზნებისათვის, შემდეგი ჩაითვლება ექსპლუატაციად მატერიალური ან სხვა სარგებლის მიღების მიზნით:

ა) პირის შრომითი ან სხვა მომსახურების გაწევისკენ წაქეზება;

ბ) პირის სექსუალური მომსახურების გაწევისკენ წაქეზება;

გ) პირის დანაშაულებრივ საქმიანობაში, პროსტიტუციაში, პორნოგრაფიულ ან სხვა ანტისოციალურ საქმიანობაში ჩართვა;

დ) ადამიანის სხეულის ორგანოს, ორგანოს ნაწილის ან ქსოვილის ამოღება, გადანერგვა ან სხვაგვარად გამოყენება ძალის გამოყენებით ან მოტყუებით;

ე) ადამიანის დაქვემდებარება მონობის ან თანამედროვე მონობის მსგავს პრაქტიკაში. ადამიანის თანამედროვე მონობაში ჩათვლა ნიშნავს ისეთი პირობების შექმნას, როდესაც პირი ასრულებს გარკვეულ სამუშაოს ან უწევს მომსახურებას სხვა პირის სასარგებლოდ ანაზღაურების, არასაკმარისი ანაზღაურების ან ანაზღაურების გარეშე და მას არ შეუძლია ამ გარემოებების შეცვლა ამ პირზე დამოკიდებულების გამო. პირზე დამოკიდებულება შეიძლება გამოწვეული იყოს, სხვა ფაქტორებთან ერთად:

ე.ა) პირადი საიდენტიფიკაციო დოკუმენტების კონფისკაცია, კონტროლი ან განზრახ უკანონო დამუშავება;

ე.ბ) თავისუფალი გადაადგილების უფლების ან თავისუფალი გადაადგილების კონტროლის შეზღუდვა;

ე.გ) ოჯახის წევრებთან ან სხვა პირებთან კომუნიკაციის (მათ შორის მიმოწერისა და სატელეფონო ზარების) შეზღუდვა ან კონტროლი;

ე.დ) იძულებითი ან მუქარის შემცველი გარემოს შექმნა.

2. ამ მუხლისა და ამ კოდექსის 1432-ე მუხლის მიზნებისათვის არ აქვს მნიშვნელობა, თანხმდება თუ არა პირი წინასწარ განსაზღვრულ ექსპლუატაციაზე.

3. ამ მუხლით გათვალისწინებული ქმედებებისთვის იურიდიული პირი ისჯება საქმიანობის განხორციელების უფლების ჩამორთმევით ან ლიკვიდაციით და ჯარიმით.

„IVF-სა და სუროგაციის დავები სისხლის სამართლის კონტექსტით“ თემაზე გამოყენებული ოფიციალური კონსოლიდირებული წყაროები მითითებულია შესაბამის წყაროების ბლოკში; კონკრეტულ საქმეზე გადაამოწმეთ მოქმედი რედაქცია.

1. ყალბი პირადობის მოწმობების ან სხვა ოფიციალური დოკუმენტების დამზადება, შეძენა, შენახვა გასაყიდად ან გამოსაყენებლად, გაყიდვა ან გამოყენება, –

ისჯება ჯარიმით ან სამ წლამდე თავისუფლების აღკვეთით.

11. მონაცემების/ინფორმაციის, საკუთარი ხელმოწერების და მხარდამჭერთა ხელმოწერების გაყალბება, საქართველოს ორგანული კანონით - „საქართველოს საარჩევნო კოდექსი“ - გათვალისწინებული მხარდამჭერთა სიების შესაბამის ფორმებში, საკუთარი, ასევე მხარდამჭერის ხელმოწერის გაყალბება, –

ისჯება ჯარიმით.

2. ამ მუხლის პირველი ან მე-11 პუნქტით გათვალისწინებული ქმედება:

ა) ჩადენილი განმეორებით;

ბ) რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია, –

ისჯება სამიდან ექვს წლამდე თავისუფლების აღკვეთით.

შენიშვნა:

1. ეს მუხლი არ ვრცელდება იმ პირზე, რომელმაც ზემოაღნიშნული ქმედება ჩაიდინა ადამიანებით ვაჭრობის მსხვერპლის სტატუსის მოპოვებამდე, რადგან ის ადამიანით ვაჭრობის მსხვერპლია.

2. ამ მუხლით გათვალისწინებული ქმედებისთვის იურიდიული პირი ისჯება ჯარიმით, საქმიანობის უფლების ჩამორთმევით ან ლიკვიდაციით და ჯარიმით.

3. ამ მუხლით გათვალისწინებული ქმედების ჩადენისთვის (გარდა ყალბი სამსახურებრივი დოკუმენტების, ბეჭდების, შტამპების ან ბლანკების გაყიდვასთან დაკავშირებული ქმედებისა), სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა არ დაეკისრება უცხოელს ან მოქალაქეობის არმქონე პირს, რომელიც საქართველოში შემოვიდა უშუალოდ იმ ტერიტორიიდან, სადაც მას ემუქრებოდა საფრთხე „საერთაშორისო დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის 15(1), 19(1), 38(3) ან 22(1) მუხლებით გათვალისწინებული პირობებით, თუ იგი დაუყოვნებლივ, პირველივე შესაძლებლობისთანავე გამოცხადდა სახელმწიფო ორგანოში, წარადგინა სათანადო ახსნა-განმარტება საქართველოში უკანონოდ შემოსვლის შესახებ და მოითხოვა საერთაშორისო დაცვა აღნიშნული კანონის შესაბამისად, თუ მისი ქმედება არ შეიცავს სხვა დანაშაულის ელემენტებს.

4. თუ საერთაშორისო დაცვის შესახებ შესაბამისი საბოლოო გადაწყვეტილებით დადგინდება, რომ უცხოელს ან მოქალაქეობის არმქონე პირს არ სჭირდება საერთაშორისო დაცვა, ამ შენიშვნის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობისგან გათავისუფლება არ გავრცელდება.

„IVF-სა და სუროგაციის დავები სისხლის სამართლის კონტექსტით“ თემაზე გამოყენებული ოფიციალური კონსოლიდირებული წყაროები მითითებულია შესაბამის წყაროების ბლოკში; კონკრეტულ საქმეზე გადაამოწმეთ მოქმედი რედაქცია.