გადადით მთავარ შინაარსზე
სიძულვილით მოტივირებული დანაშაული, დისკრიმინაცია და დევნა

სიძულვილით მოტივირებული ძალადობა და მუქარა

სიძულვილით მოტივირებული ძალადობა და მუქარა: 151-ე მუხლის (მუქარა) ანალიზი, რომელიც ფოკუსირებულია ძირითადი დანაშაულისა და სავარაუდო მოტივის გამიჯვნაზე საქართველოს კანონმდებლობით.

ქართული სამართლებრივი გზამკვლევითბილისი · ქუთაისი · ბათუმი · მთელი საქართველო
რა არის მნიშვნელოვანი ამ საქმეში

საკვანძო სამართლებრივი და ფაქტობრივი საკითხები

სიძულვილით მოტივირებული ძალადობა და მუქარა. პირველი ამოცანაა ძირითადი დანაშაულის გამიჯვნა სავარაუდო მოტივისგან. ამ გვერდზე ნაჩვენები საკანონმდებლო საწყისი წერტილია 151-ე მუხლი (მუქარა). ის მოითხოვს სავარაუდო საფრთხის შესწავლას და იმის შესწავლას, გამოიწვია თუ არა მან გონივრული შიში, რომ ის განხორციელდებოდა.

გამოყავით სავარაუდო დანაშაული მოტივის მტკიცებულებებისგან განცხადებების, სიმბოლოების, სამიზნის შერჩევის, წინა კომუნიკაციების, ინციდენტის კადრების, დაზიანების მტკიცებულებებისა და კონტექსტური მოწმეების გამოყენებით.

პირველი შეფასების სამუშაო ჩარჩო

01

გამოყავით ძირითადი დანაშაული სავარაუდო მოტივისგან

02

სიტყვების, სიმბოლოების, კომუნიკაციებისა და მიმდებარე კონტექსტის შენარჩუნება

03

დაიცავით დაუცველი მსხვერპლი და უდანაშაულობის პრეზუმფცია

04

მოერიდეთ მხოლოდ ასოციაციაზე ან საზოგადოებრივ დაპირისპირებაზე დაფუძნებულ ვარაუდებს

რომელი ჩანაწერი და დოკუმენტი შეიძლება იყოს გადამწყვეტი

  • განცხადებები, შეტყობინებები და ჩანაწერები
  • ვიდეომეთვალყურეობა, სოციალური მედია და ციფრული კონტექსტი
  • წინა ინციდენტები და ურთიერთობის მტკიცებულებები
  • სამედიცინო და ფსიქოლოგიური მასალა
  • მოწმისა და ექსპერტის ჩვენება
გასათვალისწინებელი სისხლის სამართლის კოდექსის მუხლები

შესაძლო მუხლები და მათი აუცილებელი ნიშნები

მუხლი 156

დევნა

შესაძლოა, დაკავშირებული იყოს დევნის შემთხვევასთან სიტყვის, აზრის, სინდისის, აღსარების, რწმენის, მრწამსის ან დაცული საქმიანობის გამო; ძალადობამ, მუქარამ, სამსახურებრივი ძალადობამ ან მნიშვნელოვანმა ზიანმა შეიძლება გავლენა მოახდინოს შესაბამის ნაწილზე.

წაიკითხეთ მუხლი 156-ის სრული ტექსტი ამ გვერდზე
მუხლი 53¹

სასჯელის დამამძიმებელი ფაქტორები

დისკრიმინაციული ან შეუწყნარებლობის მოტივი შეიძლება ამწვავებდეს ძირითად დანაშაულს; კონკრეტული დაცული საფუძველი, სიტყვები, კონტექსტი და დადასტურებული მოტივი უნდა შეფასდეს და არა ვარაუდობდეს.

წაიკითხეთ 53¹ მუხლის სრული ტექსტი ამ გვერდზე
რატომ შეიძლება შეიცვალოს ციტირებული მუხლი
სისხლის სამართლის კოდექსის შესაბამისი ფორმულირება

ოფიციალური მუხლები და მოქმედი რედაქცია

„სიძულვილით მოტივირებული ძალადობა და მუქარა“ საკითხზე ქვემოთ მოცემული ნორმა საინფორმაციო ორიენტირია. სამართლებრივ პოზიციამდე გადაამოწმეთ Matsne-ზე მოქმედი ქართული რედაქცია, შესაბამისი ნაწილი და საქმის თარიღი.

მუხლი 151მუქარა

1. მკვლელობის, ჯანმრთელობის დაზიანების ან ქონების განადგურების მუქარა, როდესაც საფრთხის ქვეშ მყოფ პირს გაუჩნდა გონივრული შიშის გრძნობა, რომ მუქარა განხორციელდება, –

ისჯება ჯარიმით ან საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომით 120-დან 180 საათამდე ვადით, ან გამასწორებელი სამუშაოთი ერთ წლამდე ვადით ან შინაპატიმრობით ექვსი თვიდან ორ წლამდე ვადით, ან თავისუფლების აღკვეთით ერთ წლამდე ვადით, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

2. იგივე ქმედება ჩადენილი:

ა) პირთა ჯგუფის მიერ;

ბ) განმეორებით;

გ) განზრახ ჩადენილი დამნაშავის მიერ ორსული ქალის, უმწეო მდგომარეობაში მყოფი პირის, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის ან არასრულწლოვანის მიმართ, –

დ) ოჯახის წევრის წინააღმდეგ, –

ისჯება ჯარიმით ან საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომით 170-დან 200 საათამდე ვადით, ან გამასწორებელი სამუშაოთი ორ წლამდე ვადით და/ან თავისუფლების აღკვეთით სამ წლამდე ვადით, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

„სიძულვილით მოტივირებული ძალადობა და მუქარა“ თემაზე გამოყენებული ოფიციალური კონსოლიდირებული წყაროები მითითებულია შესაბამის წყაროების ბლოკში; კონკრეტულ საქმეზე გადაამოწმეთ მოქმედი რედაქცია.

მუხლი 156დევნა

1. პირთა დევნა მათი სიტყვის, აზრის, სინდისის, აღსარების, რწმენის ან მრწამსის, ან პოლიტიკური, სოციალური, პროფესიული, რელიგიური ან სამეცნიერო საქმიანობის გამო, –

ისჯება ჯარიმით ან შინაპატიმრობით ვადით ექვსი თვიდან ერთ წლამდე, ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით ორ წლამდე.

2. იგივე ქმედება:

ა) ჩადენილი ძალადობით ან ძალადობის მუქარით;

ბ) ჩადენილი სამსახურებრივი მდგომარეობის ბოროტად გამოყენებით;

გ) რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია, –

ისჯება ჯარიმით ან შინაპატიმრობით ერთიდან ორ წლამდე ვადით, ან თავისუფლების აღკვეთით სამ წლამდე ვადით, თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის განხორციელების უფლების ჩამორთმევით ან მის გარეშე სამ წლამდე ვადით.

„სიძულვილით მოტივირებული ძალადობა და მუქარა“ თემაზე გამოყენებული ოფიციალური კონსოლიდირებული წყაროები მითითებულია შესაბამის წყაროების ბლოკში; კონკრეტულ საქმეზე გადაამოწმეთ მოქმედი რედაქცია.

მუხლი 53¹სასჯელის დამამძიმებელი ფაქტორები

1. დანაშაულის ჩადენა რასის, კანის ფერის, ენის, სქესის, სექსუალური ორიენტაციის ან ქალისა და მამაკაცის თანასწორობის შეუწყნარებლობის გამო, ასაკის, რელიგიის, პოლიტიკური ან სხვა შეხედულებების, შეზღუდული შესაძლებლობის, მოქალაქეობის, ეროვნული, ეთნიკური ან სოციალური კუთვნილების, წარმომავლობის, ქონებრივი ან დაბადების სტატუსის, საცხოვრებელი ადგილის ან დისკრიმინაციის სხვა ნიშნების საფუძველზე, წარმოადგენს პასუხისმგებლობის დამამძიმებელ გარემოებას ყველა შესაბამისი დანაშაულისთვის.

2. დანაშაულის ჩადენა ოჯახის ერთი წევრის მიერ მეორე ოჯახის წევრის, უმწეო პირის, არასრულწლოვნის ან მისი თანდასწრებით, განსაკუთრებული სისასტიკით, იარაღის გამოყენებით ან იარაღის გამოყენების მუქარით, სამსახურებრივი მდგომარეობის ბოროტად გამოყენებით წარმოადგენს პასუხისმგებლობის დამამძიმებელ გარემოებას ყველა შესაბამისი დანაშაულისთვის.

21. ზრდასრული პირის დანაშაულის ჩადენაში განზრახ მონაწილეობა არასრულწლოვანთან ერთად, თანამონაწილედ ან თანამონაწილედ, ან ზრდასრული პირის მიერ დანაშაულის ჩადენაში განზრახ მონაწილეობა წარმოადგენს დამამძიმებელ გარემოებას ამ კოდექსით გათვალისწინებული ყველა დაკავშირებული დანაშაულისთვის.

3. ამ მუხლის პირველი ან მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული დამამძიმებელი გარემოების მქონე დანაშაულისთვის ვადიანი თავისუფლების აღკვეთის დაკისრებისას, მოსასახდელი სასჯელის ვადა უნდა აღემატებოდეს, სულ მცირე, ერთი წლით, ჩადენილი დანაშაულისთვის ამ კოდექსის შესაბამისი მუხლით ან მუხლის ნაწილით გათვალისწინებულ მინიმალურ სასჯელის ვადას.

3¹. ამ მუხლის მე-2¹ პუნქტით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობის დამამძიმებელი გარემოების მქონე დანაშაულისთვის ვადიანი თავისუფლების აღკვეთის დაკისრებისას, მოსასახდელი სასჯელის ვადა უნდა აღემატებოდეს, სულ მცირე, ერთი წლით, ჩადენილი დანაშაულისთვის ამ კოდექსის შესაბამისი მუხლით ან მუხლის ნაწილით გათვალისწინებულ მინიმალურ სასჯელის ვადას, ხოლო თუ არასრულწლოვანი არის პირი, რომელსაც არ მიუღწევია 14 წლის ასაკი, აღნიშნული სასჯელის ვადა არ უნდა იყოს ამ კოდექსის შესაბამისი მუხლით ან მუხლის ნაწილით ჩადენილი დანაშაულისთვის გათვალისწინებული სასჯელის მაქსიმალური ვადის ორ მესამედზე ნაკლები და სულ მცირე, ერთი წლით უნდა აღემატებოდეს იმავე მუხლით ან იმავე მუხლის ნაწილით გათვალისწინებულ მინიმალურ სასჯელის ვადას.

4. თუ ამ კოდექსის სპეციალური ნაწილის მუხლი ან მუხლის ნაწილი დანაშაულის კვალიფიკაციის ელემენტად მიუთითებს ამ მუხლის 1, 2 ან 21 პუნქტებით გათვალისწინებულ ფაქტორზე და ამ მუხლის მე-3 და 3¹ პუნქტებით გათვალისწინებული პროცედურები არ იქნება გათვალისწინებული სასჯელის დაკისრებისას, თუ არსებობს ამ კოდექსის 55-ე ან 63(1) მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები.

„სიძულვილით მოტივირებული ძალადობა და მუქარა“ თემაზე გამოყენებული ოფიციალური კონსოლიდირებული წყაროები მითითებულია შესაბამის წყაროების ბლოკში; კონკრეტულ საქმეზე გადაამოწმეთ მოქმედი რედაქცია.

პროცესის შესაძლო მიმართულებები

01უსაფრთხოებისა და სტატუსის მიმოხილვა
02ძირითადი დანაშაულის ანალიზი
03მოტივის მტკიცებულებების შეფასება
04დაზარალებულის ან დაცვის განაცხადები
05პროკურორის ჩართულობა
06სასამართლოში წარდგენა
წყაროები და კანონმდებლობა

სამართლებრივი საფუძველი და პირველწყაროები — სიძულვილით მოტივირებული ძალადობა და მუქარა

„სიძულვილით მოტივირებული ძალადობა და მუქარა“ საკითხზე მოქმედებამდე ერთმანეთს უნდა შეედაროს საქმის ზუსტი დოკუმენტი და მოქმედი ქართული ნორმა. სტატუსმა, ვადამ და პროცედურულმა ეტაპმა შეიძლება შეცვალოს სწორი ნაბიჯი.

საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსიოფიციალური კონსოლიდირებული სისხლის სამართლის კოდექსი — მიმდინარე ტექსტი და PDF ფორმატისაქართველოს კონსტიტუცია
გჭირდებათ რჩევა ამ საკითხთან დაკავშირებით?

მოქმედების გეგმა — სიძულვილით მოტივირებული ძალადობა და მუქარა

პიროვნების წინააღმდეგ მიმართულ ან ძალადობრივ საქმეში დრო განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, თუ ახლა მიმდინარეობს დაკავება, ჩხრეკა, დაკითხვა ან სხვა დაუყოვნებელი მოქმედება. არაგადაუდებელ საკითხზე შესაძლებელია წინასწარ დაგეგმილი კონფიდენციალური კონსულტაცია.