გადადით მთავარ შინაარსზე
სისხლის სამართლის დანაშაულები

ძალადობისა და სხეულის დაზიანების ბრალდებისგან დაცვა საქართველოში

ძალადობა და სხეულის დაზიანება საქართველოში: შეადარეთ სამედიცინო კლასიფიკაცია, მიზეზობრივი კავშირი და განზრახვა 117-ე, 118-ე ან 120-ე მუხლებს და შეაფასეთ ნებისმიერი თავდაცვის მტკიცებულება.

ქართული სამართლებრივი გზამკვლევითბილისი · ქუთაისი · ბათუმი · მთელი საქართველო
დანაშაულის ანალიზი

რა უნდა დაამტკიცოს ბრალდებამ

გამცემი ორგანო, სასჯელი და ბრძანების ტიპი განსაზღვრავს მარშრუტს; გამოიყენება მოკლე ზოგადი შეტანის ვადა.

გადამწყვეტი ფაქტობრივი კითხვა

ვინ დაიწყო ძალადობა, რა რეაგირება მოჰყვა, რა დაზიანება შეფასდა იურიდიულად და რა მიზეზობრივი კავშირი დადასტურებულია?

ბრალდების მხარემ ყველა საჭირო ელემენტი უნდა დაამტკიცოს გონივრული ეჭვის მიღმა; ეჭვი, კავშირი ან უარყოფითი შედეგი ვერ შეავსებს მტკიცებულებით ხარვეზს.

ამ ბრალდების სპეციფიკური მტკიცებულებები

სამედიცინო და სასამართლო ექსპერტიზის ანგარიშები, ფოტოები დროთა განმავლობაში, ვიდეომეთვალყურეობა, ტანსაცმელი, შემთხვევის ადგილის კვალი, სასწრაფო დახმარების ზარები და დამოუკიდებელი მოწმეები.

01

ქცევა

განსაზღვრეთ თითოეული პირისთვის მიკუთვნებული ზუსტი ქმედება, მათ შორის დრო, ადგილი და როლი.

02

მენტალური ელემენტი

პოტენციური დებულებით მოთხოვნილი ცოდნის, განზრახვის, მიზნის ან დაუდევრობის შემოწმება.

03

შედეგი და მიზეზობრიობა

მომხდარის გამიჯვნა ბრალდებულის მიერ კანონიერად გამოწვეული ზიანისგან.

შესამოწმებელი სისხლის სამართლის კოდექსის მუხლები

ფაქტები და შესაძლო სამართლებრივი კვალიფიკაცია

მუხლი 117, 118 და 120

განზრახ სხეულის დაზიანების დებულებები

117-ე, 118-ე და 120-ე მუხლები განზრახ ზიანის სხვადასხვა კლასიფიკაციას ითვალისწინებს. 119-ე მუხლი ამოღებულია, ამიტომ სამედიცინო კლასიფიკაცია, მიზეზობრივი კავშირი, განზრახვა და ნებისმიერი მტკიცებული თავდაცვის ბრალდება უნდა შეესაბამებოდეს მოქმედ დებულებებს.

წაიკითხეთ 117-ე, 118-ე და 120-ე მუხლების სრული ტექსტი ამ გვერდზე
სისხლის სამართლის კოდექსის შესაბამისი ფორმულირება

შესაბამისი ნორმის ოფიციალური ტექსტი

„ძალადობისა და სხეულის დაზიანების ბრალდებისგან დაცვა“ საკითხზე ქვემოთ მოცემული ნორმა საინფორმაციო ორიენტირია. სამართლებრივ პოზიციამდე გადაამოწმეთ Matsne-ზე მოქმედი ქართული რედაქცია, შესაბამისი ნაწილი და საქმის თარიღი.

მუხლი 117ჯანმრთელობის განზრახ მძიმე ზიანის მიყენება

1. ჯანმრთელობისთვის განზრახ სერიოზული ზიანის მიყენება, ანუ სხეულის დაზიანება, რომელიც საშიშია სიცოცხლისთვის ან რამაც გამოიწვია მხედველობის, სმენის, მეტყველების ან ნებისმიერი ორგანოს ან მისი ფუნქციის დაკარგვა, ფსიქიკური აშლილობა, ორსულობის შეწყვეტა, სახის მუდმივი დამახინჯება ან სხვა ასეთი დაზიანება, რომელიც საშიშია სიცოცხლისთვის და იწვევს ზოგადი შრომისუნარიანობის მუდმივ დაკარგვას სულ მცირე ერთი მესამედით, ან პროფესიული შრომისუნარიანობის სრულ დაკარგვას განზრახ, –

ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით ოთხიდან შვიდ წლამდე ვადით, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ქმედება, რამაც გამოიწვია სიცოცხლის მოსპობა, –

ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ხუთიდან რვა წლამდე ვადით, იარაღის უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

3. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ქმედება, ჩადენილი:

ა) მსხვერპლის ან მისი ახლო ნათესავის სამსახურებრივ საქმიანობასთან ან საჯარო მოვალეობების შესრულებასთან დაკავშირებით;

ბ) მძევლების აყვანასთან დაკავშირებით;

გ) ისეთი საშუალებებით, რომლებიც განზრახ საფრთხეს უქმნის სხვათა სიცოცხლეს ან ჯანმრთელობას;

დ) ნებისმიერი სხვა დანაშაულის დამალვის ან მისი ჩადენის ხელშეწყობის მიზნით;

ე) ოჯახის წევრის წინააღმდეგ;

ვ) დამნაშავის მიერ შეგნებულად ორსულ ქალზე;

ზ) დამნაშავის მიერ შეგნებულად არასრულწლოვანზე, უმწეო პირზე ან შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირზე;

თ) ხულიგნური მოტივებით;

ი) რასობრივი, რელიგიური, ეროვნული ან ეთნიკური შეუწყნარებლობის გამო;

კ) ქალებისა და მამაკაცების თანასწორობის შეუწყნარებლობის გამო;

კ) პირთა ჯგუფის მიერ;

ლ) ორი ან მეტი პირის მიმართ;

მ) განსაკუთრებული სისასტიკით;

ნ) დაქირავებული ქონების მიზნით ან კონტრაქტით;

ო) ორგანოს, ორგანოს ნაწილის ან მსხვერპლის სხეულის ქსოვილის გადანერგვის ან სხვაგვარად გამოყენების მიზნით;

პ) განმეორებით (გარდა ამ კოდექსის 110-114 მუხლებით გათვალისწინებული მკვლელობებისა);

რ) იმ პირის მიერ, რომელმაც ადრე ჩაიდინა მკვლელობა ამ კოდექსის 108-ე ან 109-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენის გამო, –

ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ცხრადან ცამეტ წლამდე ვადით, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული ქმედება, რომელმაც გამოიწვია სიცოცხლის მოსპობა, –

ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ათიდან თოთხმეტ წლამდე ვადით, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

„ძალადობისა და სხეულის დაზიანების ბრალდებისგან დაცვა“ თემაზე გამოყენებული ოფიციალური კონსოლიდირებული წყაროები მითითებულია შესაბამის წყაროების ბლოკში; კონკრეტულ საქმეზე გადაამოწმეთ მოქმედი რედაქცია.

მუხლი 118ჯანმრთელობისთვის ნაკლებად სერიოზული ზიანის განზრახ მიყენება

1. ჯანმრთელობისთვის ნაკლებად სერიოზული ზიანის განზრახ მიყენება, რომელიც არ არის სიცოცხლისთვის საშიში და არ გამოუწვევია ამ კოდექსის 117-ე მუხლით გათვალისწინებული შედეგი, მაგრამ დაკავშირებულია ჯანმრთელობის ხანგრძლივ გაუარესებასთან ან ზოგადი შრომისუნარიანობის სტაბილურ და ერთ მესამედზე ნაკლები ოდენობით დაკარგვასთან, –

ისჯება გამასწორებელი სამუშაოთი 18 თვემდე ვადით ან შინაპატიმრობით ექვსი თვიდან ორ წლამდე ვადით, ან თავისუფლების აღკვეთით ორიდან ოთხ წლამდე ვადით, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

2. ჯანმრთელობის განზრახ ნაკლებად მძიმე ზიანის მიყენება, ჩადენილი ამ კოდექსის 117-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დამამძიმებელ გარემოებებში, ან იმ პირის მიერ, რომელმაც ადრე განზრახ მიაყენა ჯანმრთელობის მძიმე ზიანი ან ჩაიდინა ამ კოდექსის 108-ე ან 109-ე მუხლით გათვალისწინებული ქმედება, –

ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ოთხიდან ექვს წლამდე ვადით, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული ქმედება, რამაც გამოიწვია სიცოცხლის მოსპობა, –

ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ხუთიდან რვა წლამდე ვადით, იარაღის უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

„ძალადობისა და სხეულის დაზიანების ბრალდებისგან დაცვა“ თემაზე გამოყენებული ოფიციალური კონსოლიდირებული წყაროები მითითებულია შესაბამის წყაროების ბლოკში; კონკრეტულ საქმეზე გადაამოწმეთ მოქმედი რედაქცია.

მუხლი 120ჯანმრთელობის განზრახ მსუბუქი ზიანის მიყენება

1. ჯანმრთელობისთვის განზრახ მსუბუქი ზიანის მიყენება, რამაც გამოიწვია ჯანმრთელობის ხანმოკლე გაუარესება ან ზოგადი შრომისუნარიანობის უმნიშვნელო ან არასტაბილური დაკარგვა, –

ისჯება ჯარიმით ან გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ექვს თვემდე ვადით, ან შინაპატიმრობით ვადით ექვსი თვიდან ორ წლამდე ვადით, ან თავისუფლების აღკვეთით ერთიდან სამ წლამდე ვადით, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

2. ჯანმრთელობის განზრახ ნაკლებად მძიმე ზიანის მიყენება, ჩადენილი ამ კოდექსის 117-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დამამძიმებელ გარემოებებში, ან იმ პირის მიერ, რომელმაც ადრე განზრახ მიაყენა ჯანმრთელობის მძიმე ზიანი, ჯანმრთელობის ნაკლებად მძიმე ზიანი ან ჩაიდინა ამ კოდექსის 108-ე ან 109-ე მუხლით გათვალისწინებული ქმედება, –

ისჯება თავისუფლების აღკვეთით სამიდან ხუთ წლამდე ვადით, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

„ძალადობისა და სხეულის დაზიანების ბრალდებისგან დაცვა“ თემაზე გამოყენებული ოფიციალური კონსოლიდირებული წყაროები მითითებულია შესაბამის წყაროების ბლოკში; კონკრეტულ საქმეზე გადაამოწმეთ მოქმედი რედაქცია.

პირველი პრაქტიკული ნაბიჯი

დაზიანებების დროულად დოკუმენტირება, ვიდეოს შენახვა და ყველა მოძრაობის რეკონსტრუქცია, მხოლოდ საბოლოო დაზიანებაზე დაყრდნობის ნაცვლად.

წყაროები და კანონმდებლობა

მოქმედი ნორმები და ოფიციალური წყაროები — ძალადობისა და სხეულის დაზიანების ბრალდებისგან დაცვა

„ძალადობისა და სხეულის დაზიანების ბრალდებისგან დაცვა“ საკითხზე მოქმედებამდე ერთმანეთს უნდა შეედაროს საქმის ზუსტი დოკუმენტი და მოქმედი ქართული ნორმა. სტატუსმა, ვადამ და პროცედურულმა ეტაპმა შეიძლება შეცვალოს სწორი ნაბიჯი.

საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსიოფიციალური კონსოლიდირებული სისხლის სამართლის კოდექსი — მიმდინარე ტექსტი და PDF ფორმატიფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახური
გჭირდებათ რჩევა ამ საკითხთან დაკავშირებით?

შემდეგი ნაბიჯი — ძალადობისა და სხეულის დაზიანების ბრალდებისგან დაცვა

სისხლის სამართლის საქმეში დრო განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, თუ ახლა მიმდინარეობს დაკავება, ჩხრეკა, დაკითხვა ან სხვა დაუყოვნებელი მოქმედება. არაგადაუდებელ საკითხზე შესაძლებელია წინასწარ დაგეგმილი კონფიდენციალური კონსულტაცია.

ძალადობა და სხეულის დაზიანება

სამედიცინო დასკვნა, ქმედების მექანიზმი და განზრახვა ერთ მთლიან მტკიცებულებით სურათად უნდა შეფასდეს

ფიზიკური დაპირისპირების საქმეში სამართლებრივი კვალიფიკაცია მხოლოდ იმაზე არ არის დამოკიდებული, რომ დაზიანება არსებობს. მნიშვნელობა აქვს დაზიანების ხარისხს, მიზეზობრივ კავშირს, ქმედების ფორმას, განზრახვას, გამოყენებულ საგანს, მონაწილეთა რაოდენობას და სხვა გარემოებებს. საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის სხვადასხვა მუხლი — მათ შორის 117, 118, 120 და 126 — განსხვავებულ ფაქტობრივ შემადგენლობებს ეხება.

სამედიცინო დოკუმენტი აღწერს დაზიანებას, მაგრამ დაცვისთვის საჭიროა გაირკვეს როდის წარმოიშვა იგი, შეესაბამება თუ არა სავარაუდო მექანიზმს და არის თუ არა სხვა შესაძლო მიზეზი. ფოტოები, სასწრაფო დახმარების ჩანაწერები, ექიმთან პირველი მიმართვის დრო და ექსპერტიზა ერთმანეთთან უნდა შედარდეს.

კონფლიქტურ შემთხვევებში მოწმეების ვერსიები ხშირად განსხვავდება. სასარგებლოა პირველი ზარის, 112-ის, კამერების, მიმოწერისა და სხვა დროში ახლოს შექმნილი მტკიცებულებების მოპოვება, რადგან მოგვიანებით გაკეთებული განმარტებები შეიძლება უკვე კონფლიქტის შემდგომი ინტერპრეტაციით იყოს გავლენილი.

თუ დაცვა მიუთითებს აუცილებელ მოგერიებაზე, პროვოკაციაზე ან სხვა გამამართლებელ/შემამსუბუქებელ გარემოებაზე, ეს პოზიცია უნდა იყოს ფაქტობრივად დამყარებული: ვინ დაიწყო ფიზიკური მოქმედება, არსებობდა თუ არა მიმდინარე საფრთხე, რა იყო რეაგირების ინტენსივობა და როდის დასრულდა კონფლიქტი.

კვალიფიკაციის შეცვლა შესაძლებელია მტკიცებულებების შეფასების შედეგად

საწყისი პოლიციური აღწერა საბოლოო სამართლებრივი კვალიფიკაცია არ არის. ექსპერტიზამ ან სხვა მტკიცებულებამ შეიძლება დაადასტუროს განსხვავებული ხარისხის დაზიანება, სხვა მექანიზმი ან სხვა პირის მონაწილეობა.

ამიტომ დაცვისთვის მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ სასჯელზე საუბარი, არამედ ჯერ სწორად დადგინდეს რა მოხდა და რომელი ნორმა შეესაბამება დადასტურებულ ფაქტებს.

რა უნდა შეინარჩუნოთ

  • სამედიცინო ცნობები და დაზიანებების ხარისხიანი ფოტოები
  • 112-ის/პოლიციის გამოძახების დრო და ჩანაწერები
  • ვიდეოკამერების ადგილმდებარეობა და შენახვის ვადა
  • მოწმეების სახელები და კონტაქტები
  • მიმოწერა/ზარები კონფლიქტამდე და შემდეგ
  • ორივე მხარის დაზიანებები და დაზიანებული ნივთები

ოფიციალური წყაროები

კონკრეტულ საქმეზე გამოიყენება მოქმედი რედაქცია და ფაქტობრივი გარემოებები; გვერდი წარმოადგენს ზოგად სამართლებრივ ინფორმაციას და არა ინდივიდუალურ იურიდიულ დასკვნას.