გადადით მთავარ შინაარსზე
სისხლის სამართლის დანაშაულები

ოჯახში ძალადობის სისხლის სამართლის საქმეები საქართველოში

ოჯახში ძალადობის ბრალდებები: ოჯახური სტატუსის, თითოეული სავარაუდო ქმედების, დაზიანების მტკიცებულებების, რისკის ზომების, განცხადებების და ნებისმიერი პარალელური დამცავი ორდერის იდენტიფიცირება.

ქართული სამართლებრივი გზამკვლევითბილისი · ქუთაისი · ბათუმი · მთელი საქართველო
დანაშაულის ანალიზი

რა უნდა დაამტკიცოს ბრალდებამ

ოჯახში ძალადობამ შეიძლება გადაფაროს დაზიანების, მუქარის, დევნის ან იძულების დებულებები და ცალკეული დამცავი ორდერის პროცედურები.

გადამწყვეტი ფაქტობრივი კითხვა

გამოიყენება თუ არა კანონით გათვალისწინებული ოჯახური ურთიერთობა, რა ქმედებაა სავარაუდო და დასტურდება თუ არა ეს ცნობა დამოუკიდებელი მტკიცებულებებით?

ბრალდების მხარემ ყველა საჭირო ელემენტი უნდა დაამტკიცოს გონივრული ეჭვის მიღმა; ეჭვი, კავშირი ან უარყოფითი შედეგი ვერ შეავსებს მტკიცებულებით ხარვეზს.

ამ ბრალდების სპეციფიკური მტკიცებულებები

საგანგებო ზარები, პოლიციის ვიდეო, დაზიანებები, შეტყობინებები, წინა ანგარიშები, სახლში წვდომის მონაცემები, ბავშვების ან მოწმის ჩვენებები და ნებისმიერი ბრძანება.

01

ქცევა

განსაზღვრეთ თითოეული პირისთვის მიკუთვნებული ზუსტი ქმედება, მათ შორის დრო, ადგილი და როლი.

02

მენტალური ელემენტი

პოტენციური დებულებით მოთხოვნილი ცოდნის, განზრახვის, მიზნის ან დაუდევრობის შემოწმება.

03

შედეგი და მიზეზობრიობა

მომხდარის გამიჯვნა ბრალდებულის მიერ კანონიერად გამოწვეული ზიანისგან.

შესამოწმებელი სისხლის სამართლის კოდექსის მუხლები

როგორ შედარდება ფაქტები დანაშაულის ნიშნებს

მუხლი 126¹

ოჯახური ძალადობა

ვრცელდება კანონით დადგენილ ოჯახურ ურთიერთობაში კვალიფიცირებულ ძალადობაზე, სისტემატურ შეურაცხყოფაზე, შანტაჟზე ან დამცირებაზე; ასევე შეიძლება განიხილებოდეს ზიანის შესახებ დებულებები.

წაიკითხეთ მუხლი 126¹-ის სრული ტექსტი ამ გვერდზე
მუხლი 117, 118 და 120

განზრახ სხეულის დაზიანების დებულებები

117-ე, 118-ე და 120-ე მუხლები განზრახ ზიანის სხვადასხვა კლასიფიკაციას ითვალისწინებს. 119-ე მუხლი ამოღებულია, ამიტომ სამედიცინო კლასიფიკაცია, მიზეზობრივი კავშირი, განზრახვა და ნებისმიერი მტკიცებული თავდაცვის ბრალდება უნდა შეესაბამებოდეს მოქმედ დებულებებს.

წაიკითხეთ 117-ე, 118-ე და 120-ე მუხლების სრული ტექსტი ამ გვერდზე
სისხლის სამართლის კოდექსის შესაბამისი ფორმულირება

ოფიციალური ტექსტი სამართლებრივი შეფასებისთვის

„ოჯახში ძალადობის სისხლის სამართლის საქმეები“ საკითხზე ქვემოთ მოცემული ნორმა საინფორმაციო ორიენტირია. სამართლებრივ პოზიციამდე გადაამოწმეთ Matsne-ზე მოქმედი ქართული რედაქცია, შესაბამისი ნაწილი და საქმის თარიღი.

მუხლი 126¹ოჯახური ძალადობა

1. ძალადობა, რეგულარული შეურაცხყოფა, შანტაჟი, დამცირება ოჯახის ერთი წევრის მიერ მეორე ოჯახის წევრის მიმართ, რამაც გამოიწვია ფიზიკური ტკივილი ან ტანჯვა და რომელმაც არ გამოიწვია ამ კოდექსის 117-ე, 118-ე ან 120-ე მუხლებით გათვალისწინებული შედეგები, –

ისჯება საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომით 80-დან 150 საათამდე ან თავისუფლების აღკვეთით ორ წლამდე ვადით, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

2. იგივე ქმედება ჩადენილი:

ა) შეგნებულად არასრულწლოვნის, უმწეო პირის, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის ან ორსული ქალის მიმართ;

ბ) არასრულწლოვანის თანდასწრებით მისი ოჯახის წევრის წინააღმდეგ;

გ) ორი ან მეტი პირის წინააღმდეგ;

დ) პირთა ჯგუფის მიერ;

ე) განმეორებით, –

ისჯება საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომით 200-დან 400 საათამდე ან თავისუფლების აღკვეთით ერთიდან სამ წლამდე ვადით, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

„ოჯახში ძალადობის სისხლის სამართლის საქმეები“ თემაზე გამოყენებული ოფიციალური კონსოლიდირებული წყაროები მითითებულია შესაბამის წყაროების ბლოკში; კონკრეტულ საქმეზე გადაამოწმეთ მოქმედი რედაქცია.

მუხლი 117ჯანმრთელობის განზრახ მძიმე ზიანის მიყენება

1. ჯანმრთელობისთვის განზრახ სერიოზული ზიანის მიყენება, ანუ სხეულის დაზიანება, რომელიც საშიშია სიცოცხლისთვის ან რამაც გამოიწვია მხედველობის, სმენის, მეტყველების ან ნებისმიერი ორგანოს ან მისი ფუნქციის დაკარგვა, ფსიქიკური აშლილობა, ორსულობის შეწყვეტა, სახის მუდმივი დამახინჯება ან სხვა ასეთი დაზიანება, რომელიც საშიშია სიცოცხლისთვის და იწვევს ზოგადი შრომისუნარიანობის მუდმივ დაკარგვას სულ მცირე ერთი მესამედით, ან პროფესიული შრომისუნარიანობის სრულ დაკარგვას განზრახ, –

ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით ოთხიდან შვიდ წლამდე ვადით, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ქმედება, რამაც გამოიწვია სიცოცხლის მოსპობა, –

ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ხუთიდან რვა წლამდე ვადით, იარაღის უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

3. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ქმედება, ჩადენილი:

ა) მსხვერპლის ან მისი ახლო ნათესავის სამსახურებრივ საქმიანობასთან ან საჯარო მოვალეობების შესრულებასთან დაკავშირებით;

ბ) მძევლების აყვანასთან დაკავშირებით;

გ) ისეთი საშუალებებით, რომლებიც განზრახ საფრთხეს უქმნის სხვათა სიცოცხლეს ან ჯანმრთელობას;

დ) ნებისმიერი სხვა დანაშაულის დამალვის ან მისი ჩადენის ხელშეწყობის მიზნით;

ე) ოჯახის წევრის წინააღმდეგ;

ვ) დამნაშავის მიერ შეგნებულად ორსულ ქალზე;

ზ) დამნაშავის მიერ შეგნებულად არასრულწლოვანზე, უმწეო პირზე ან შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირზე;

თ) ხულიგნური მოტივებით;

ი) რასობრივი, რელიგიური, ეროვნული ან ეთნიკური შეუწყნარებლობის გამო;

კ) ქალებისა და მამაკაცების თანასწორობის შეუწყნარებლობის გამო;

კ) პირთა ჯგუფის მიერ;

ლ) ორი ან მეტი პირის მიმართ;

მ) განსაკუთრებული სისასტიკით;

ნ) დაქირავებული ქონების მიზნით ან კონტრაქტით;

ო) ორგანოს, ორგანოს ნაწილის ან მსხვერპლის სხეულის ქსოვილის გადანერგვის ან სხვაგვარად გამოყენების მიზნით;

პ) განმეორებით (გარდა ამ კოდექსის 110-114 მუხლებით გათვალისწინებული მკვლელობებისა);

რ) იმ პირის მიერ, რომელმაც ადრე ჩაიდინა მკვლელობა ამ კოდექსის 108-ე ან 109-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენის გამო, –

ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ცხრადან ცამეტ წლამდე ვადით, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული ქმედება, რომელმაც გამოიწვია სიცოცხლის მოსპობა, –

ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ათიდან თოთხმეტ წლამდე ვადით, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

„ოჯახში ძალადობის სისხლის სამართლის საქმეები“ თემაზე გამოყენებული ოფიციალური კონსოლიდირებული წყაროები მითითებულია შესაბამის წყაროების ბლოკში; კონკრეტულ საქმეზე გადაამოწმეთ მოქმედი რედაქცია.

მუხლი 118ჯანმრთელობისთვის ნაკლებად სერიოზული ზიანის განზრახ მიყენება

1. ჯანმრთელობისთვის ნაკლებად სერიოზული ზიანის განზრახ მიყენება, რომელიც არ არის სიცოცხლისთვის საშიში და არ გამოუწვევია ამ კოდექსის 117-ე მუხლით გათვალისწინებული შედეგი, მაგრამ დაკავშირებულია ჯანმრთელობის ხანგრძლივ გაუარესებასთან ან ზოგადი შრომისუნარიანობის სტაბილურ და ერთ მესამედზე ნაკლები ოდენობით დაკარგვასთან, –

ისჯება გამასწორებელი სამუშაოთი 18 თვემდე ვადით ან შინაპატიმრობით ექვსი თვიდან ორ წლამდე ვადით, ან თავისუფლების აღკვეთით ორიდან ოთხ წლამდე ვადით, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

2. ჯანმრთელობის განზრახ ნაკლებად მძიმე ზიანის მიყენება, ჩადენილი ამ კოდექსის 117-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დამამძიმებელ გარემოებებში, ან იმ პირის მიერ, რომელმაც ადრე განზრახ მიაყენა ჯანმრთელობის მძიმე ზიანი ან ჩაიდინა ამ კოდექსის 108-ე ან 109-ე მუხლით გათვალისწინებული ქმედება, –

ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ოთხიდან ექვს წლამდე ვადით, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული ქმედება, რამაც გამოიწვია სიცოცხლის მოსპობა, –

ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ხუთიდან რვა წლამდე ვადით, იარაღის უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

„ოჯახში ძალადობის სისხლის სამართლის საქმეები“ თემაზე გამოყენებული ოფიციალური კონსოლიდირებული წყაროები მითითებულია შესაბამის წყაროების ბლოკში; კონკრეტულ საქმეზე გადაამოწმეთ მოქმედი რედაქცია.

მუხლი 120ჯანმრთელობის განზრახ მსუბუქი ზიანის მიყენება

1. ჯანმრთელობისთვის განზრახ მსუბუქი ზიანის მიყენება, რამაც გამოიწვია ჯანმრთელობის ხანმოკლე გაუარესება ან ზოგადი შრომისუნარიანობის უმნიშვნელო ან არასტაბილური დაკარგვა, –

ისჯება ჯარიმით ან გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ექვს თვემდე ვადით, ან შინაპატიმრობით ვადით ექვსი თვიდან ორ წლამდე ვადით, ან თავისუფლების აღკვეთით ერთიდან სამ წლამდე ვადით, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

2. ჯანმრთელობის განზრახ ნაკლებად მძიმე ზიანის მიყენება, ჩადენილი ამ კოდექსის 117-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დამამძიმებელ გარემოებებში, ან იმ პირის მიერ, რომელმაც ადრე განზრახ მიაყენა ჯანმრთელობის მძიმე ზიანი, ჯანმრთელობის ნაკლებად მძიმე ზიანი ან ჩაიდინა ამ კოდექსის 108-ე ან 109-ე მუხლით გათვალისწინებული ქმედება, –

ისჯება თავისუფლების აღკვეთით სამიდან ხუთ წლამდე ვადით, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

„ოჯახში ძალადობის სისხლის სამართლის საქმეები“ თემაზე გამოყენებული ოფიციალური კონსოლიდირებული წყაროები მითითებულია შესაბამის წყაროების ბლოკში; კონკრეტულ საქმეზე გადაამოწმეთ მოქმედი რედაქცია.

პირველი პრაქტიკული ნაბიჯი

პრიორიტეტი მიანიჭეთ უსაფრთხოებას და შეკვეთის ზუსტ დაცვას, ორივე ანგარიშის შენარჩუნებით და პირდაპირი კონტაქტის თავიდან აცილებით.

წყაროები და კანონმდებლობა

რომელი ოფიციალური სამართლებრივი წყაროები უნდა შემოწმდეს — ოჯახში ძალადობის სისხლის სამართლის საქმეები

„ოჯახში ძალადობის სისხლის სამართლის საქმეები“ საკითხზე მოქმედებამდე ერთმანეთს უნდა შეედაროს საქმის ზუსტი დოკუმენტი და მოქმედი ქართული ნორმა. სტატუსმა, ვადამ და პროცედურულმა ეტაპმა შეიძლება შეცვალოს სწორი ნაბიჯი.

საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსიოფიციალური კონსოლიდირებული სისხლის სამართლის კოდექსი — მიმდინარე ტექსტი და PDF ფორმატიფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახური
გჭირდებათ რჩევა ამ საკითხთან დაკავშირებით?

მოქმედების გეგმა — ოჯახში ძალადობის სისხლის სამართლის საქმეები

ოჯახში ძალადობასთან დაკავშირებულ საქმეში მიმდინარე ჩხრეკა, დაკავება ან უახლოესი დაკითხვა სწრაფ რეაგირებას მოითხოვს, ხოლო არაგადაუდებელი შეფასება შეიძლება მასალების წინასწარი მოწოდებით დაიგეგმოს.

ოჯახში ძალადობა

ოჯახში ძალადობის საქმეში სისხლის სამართლის პროცესი და დამცავი ღონისძიებები შეიძლება პარალელურად ვითარდებოდეს

საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 126¹ მუხლი ოჯახში ძალადობას სპეციალური ნიშნებით არეგულირებს. საქმისთვის მნიშვნელოვანია კანონით განსაზღვრული ოჯახის წევრის სტატუსი, სავარაუდო ქმედების ხასიათი, სისტემატურობა თუ კონკრეტული ეპიზოდი, დაზიანება და სხვა გარემოებები. ოჯახური ურთიერთობის არსებობა არ ათავისუფლებს გამოძიებას კონკრეტული ფაქტების დამტკიცებისგან.

ოჯახურ კონფლიქტებში სისხლის სამართლის წარმოებას შეიძლება თან ახლდეს შემაკავებელი/დამცავი ზომები, საცხოვრებელთან ან კომუნიკაციასთან დაკავშირებული შეზღუდვები და არასრულწლოვანი ბავშვების პრაქტიკული საკითხები. მათი დარღვევა შეიძლება დამატებით სერიოზულ შედეგს ქმნიდეს, ამიტომ ყველა მოქმედი აკრძალვა წერილობით უნდა იყოს ზუსტად გაგებული.

მტკიცებულებები ხშირად მოიცავს 112-ის ზარს, პოლიციის ადგილზე მისვლის ჩანაწერს, ფოტოებს, სამედიცინო ცნობებს, მეზობლების/ოჯახის წევრების ჩვენებებს, მიმოწერას და აუდიო/ვიდეო მასალას. დაცვისთვის მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ ცალკეული ფაილი, არამედ მოვლენების სრული ქრონოლოგია და ის, როდის/ვის მიერ შეიქმნა თითოეული მასალა.

თუ მხარეები შერიგდნენ ან თანაცხოვრებას აგრძელებენ, ეს ავტომატურად არ წყვეტს სისხლის სამართლის საქმეს. ასევე დაუშვებელია დაზარალებულზე ზეწოლა ჩვენების შესაცვლელად. ყველა კომუნიკაცია უნდა შეესაბამებოდეს სასამართლოს/პოლიციის მოქმედ შეზღუდვებს და ადვოკატის რჩევას.

დაცვა და დაზარალებულის წარმომადგენლობა განსხვავებული როლებია

საიტზე წარმოდგენილი გუნდი შეიძლება კონკრეტული ინტერესთა კონფლიქტის შემოწმების შემდეგ წარმოადგენდეს ბრალდებულს ან დაზარალებულს, მაგრამ ერთ საქმეში ურთიერთსაწინააღმდეგო მხარეების ინტერესების დაცვა დაუშვებელია. კონსულტაციისას თავიდანვე უნდა განისაზღვროს ვის ინტერესებს წარმოადგენს ადვოკატი.

დაზარალებულის შემთხვევაში აქცენტი შეიძლება იყოს უსაფრთხოებაზე, მტკიცებულებების შენარჩუნებასა და პროცესში უფლებების გამოყენებაზე; ბრალდებულის შემთხვევაში — ბრალდების მტკიცებულებების შემოწმებაზე, შეზღუდვების დაცვასა და დაცვის ვერსიაზე.

რა ინფორმაციაა საჭირო პირველ შეხვედრაზე

  • ოჯახური/პარტნიორული კავშირის სამართლებრივი და ფაქტობრივი აღწერა
  • 112-ის, პოლიციის და სამედიცინო დოკუმენტები
  • შემაკავებელი ან დამცავი ორდერი/სასამართლოს შეზღუდვა
  • ფოტო, ვიდეო, აუდიო და მიმოწერა სრული კონტექსტით
  • ბავშვების ყოფნის გარემოება, თუ ფაქტისთვის რელევანტურია
  • წინა გამოძახებები ან საქმეები, თუ ორგანო მათზე მიუთითებს

ოფიციალური წყაროები

კონკრეტულ საქმეზე გამოიყენება მოქმედი რედაქცია და ფაქტობრივი გარემოებები; გვერდი წარმოადგენს ზოგად სამართლებრივ ინფორმაციას და არა ინდივიდუალურ იურიდიულ დასკვნას.