გადადით მთავარ შინაარსზე
სისხლის სამართლის დანაშაულები

ადამიანებით ვაჭრობა

ადამიანებით ვაჭრობის გამოძიებები: დაასახელეთ რეკრუტირება, გადაადგილება ან თავშესაფარი, აკრძალული საშუალებები, ექსპლუატაციის მიზანი, მონაწილეთა როლები და მსხვერპლის დაცვის საჭიროებები.

ქართული სამართლებრივი გზამკვლევითბილისი · ქუთაისი · ბათუმი · მთელი საქართველო
დანაშაულის ანალიზი

რა უნდა დაამტკიცოს ბრალდებამ

ტრეფიკინგი უნდა განვასხვავოთ მიგრაციული დანაშაულისგან, ცუდი დასაქმების პირობებისგან და ჩვეულებრივი ხელშეწყობისგან აკრძალული საშუალებებისა და ექსპლუატაციის მიზნის მტკიცებულებით.

გადამწყვეტი ფაქტობრივი კითხვა

როგორ მოხდა პირის რეკრუტირება, გადაყვანა ან კონტროლი, რა დაუცველობა გამოიყენეს და ვისი მოსალოდნელი იყო ექსპლუატაციის სარგებელი?

ბრალდების მხარემ ყველა საჭირო ელემენტი უნდა დაამტკიცოს გონივრული ეჭვის მიღმა; ეჭვი, კავშირი ან უარყოფითი შედეგი ვერ შეავსებს მტკიცებულებით ხარვეზს.

ამ ბრალდების სპეციფიკური მტკიცებულებები

მგზავრობისა და დაქირავების ჩანაწერები, დაფარული დოკუმენტები, გადახდები, სამუშაო და საცხოვრებელი პირობები, შეტყობინებები და დაცვის მიზნით შექმნილი ჩვენებები.

01

ქცევა

განსაზღვრეთ თითოეული პირისთვის მიკუთვნებული ზუსტი ქმედება, მათ შორის დრო, ადგილი და როლი.

02

მენტალური ელემენტი

პოტენციური დებულებით მოთხოვნილი ცოდნის, განზრახვის, მიზნის ან დაუდევრობის შემოწმება.

03

შედეგი და მიზეზობრიობა

მომხდარის გამიჯვნა ბრალდებულის მიერ კანონიერად გამოწვეული ზიანისგან.

შესამოწმებელი სისხლის სამართლის კოდექსის მუხლები

რომელი ფაქტი ცვლის სამართლებრივ კვალიფიკაციას

მუხლი 143¹

ადამიანებით ვაჭრობა

პოტენციურად რელევანტურია, როდესაც რეკრუტირება, ტრანსპორტირება, თავშესაფარი ან მიღება დაკავშირებულია ექსპლუატაციასთან აკრძალული საშუალებებით; მსხვერპლის დაცვა აუცილებელია.

წაიკითხეთ 143¹-ე მუხლის სრული ტექსტი ამ გვერდზე
სისხლის სამართლის კოდექსის შესაბამისი ფორმულირება

რელევანტური მუხლები ოფიციალურ წყაროში

„ადამიანებით ვაჭრობა“ საკითხზე ქვემოთ მოცემული ნორმა საინფორმაციო ორიენტირია. სამართლებრივ პოზიციამდე გადაამოწმეთ Matsne-ზე მოქმედი ქართული რედაქცია, შესაბამისი ნაწილი და საქმის თარიღი.

მუხლი 143¹ადამიანებით ვაჭრობა

1. ადამიანების ყიდვა ან გაყიდვა, ან მათთან დაკავშირებული ნებისმიერი უკანონო გარიგება, მუქარით, ძალის გამოყენებით ან იძულების სხვა ფორმებით, გატაცებით, შანტაჟით, თაღლითობით, მოტყუებით, დაუცველი ან ძალაუფლების მდგომარეობის ბოროტად გამოყენებით ან გადახდის ან სარგებლის მიცემით ან მიღებით სხვა პირზე კონტროლის მქონე პირის თანხმობის მისაღწევად, აგრეთვე ადამიანის ექსპლუატაციის მიზნით დაქირავებით, გადაყვანით, დამალვით, დაქირავებით, ტრანსპორტირებით, მიწოდებით, თავშესაფრით ან მიწოდებით, –

ისჯება თავისუფლების აღკვეთით შვიდიდან თორმეტ წლამდე ვადით, თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის განხორციელების უფლების ჩამორთმევით სამ წლამდე ვადით.

2. იგივე ქმედება ჩადენილი:

ა) დამნაშავის მიერ შეგნებულად ორსული ქალის მიმართ;

ბ) დამნაშავის მიერ შეგნებულად უმწეო ან იმ პირის მიმართ, რომელიც ფინანსურად ან სხვაგვარად არის დამოკიდებული დამნაშავზე;

გ) სამსახურებრივი მდგომარეობის ბოროტად გამოყენებით, –

ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ცხრადან თოთხმეტ წლამდე ვადით, თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის განხორციელების უფლების ჩამორთმევით სამ წლამდე ვადით.

3. იგივე ქმედება ჩადენილი:

ა) განმეორებით;

ბ) ორი ან მეტი პირის მიმართ;

გ) მსხვერპლის საზღვარგარეთ გაყვანით;

დ) ძალადობის ან ძალადობის მუქარის გამოყენებით, რაც საშიშია სიცოცხლისთვის ან ჯანმრთელობისთვის;

ე) პირთა ჯგუფის მიერ წინასწარი შეთანხმებით, –

ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით 12-დან 15 წლამდე, თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის განხორციელების უფლების ჩამორთმევით სამ წლამდე.

4. ამ მუხლის პირველი, მე-2 ან მე-3 პუნქტებით გათვალისწინებული ქმედება:

ა) ჩადენილი ორგანიზებული ჯგუფის მიერ;

ბ) რამაც გამოიწვია მსხვერპლის სიკვდილი ან სხვა მძიმე შედეგები, –

ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით 15-დან 20 წლამდე, თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის განხორციელების უფლების ჩამორთმევით სამ წლამდე.

შენიშვნა:

1. ამ მუხლისა და ამ კოდექსის 1432-ე მუხლის მიზნებისათვის, შემდეგი ჩაითვლება ექსპლუატაციად მატერიალური ან სხვა სარგებლის მიღების მიზნით:

ა) პირის შრომითი ან სხვა მომსახურების გაწევისკენ წაქეზება;

ბ) პირის სექსუალური მომსახურების გაწევისკენ წაქეზება;

გ) პირის დანაშაულებრივ საქმიანობაში, პროსტიტუციაში, პორნოგრაფიულ ან სხვა ანტისოციალურ საქმიანობაში ჩართვა;

დ) ადამიანის სხეულის ორგანოს, ორგანოს ნაწილის ან ქსოვილის ამოღება, გადანერგვა ან სხვაგვარად გამოყენება ძალის გამოყენებით ან მოტყუებით;

ე) ადამიანის დაქვემდებარება მონობის ან თანამედროვე მონობის მსგავს პრაქტიკაში. ადამიანის თანამედროვე მონობაში ჩათვლა ნიშნავს ისეთი პირობების შექმნას, როდესაც პირი ასრულებს გარკვეულ სამუშაოს ან უწევს მომსახურებას სხვა პირის სასარგებლოდ ანაზღაურების, არასაკმარისი ანაზღაურების ან ანაზღაურების გარეშე და მას არ შეუძლია ამ გარემოებების შეცვლა ამ პირზე დამოკიდებულების გამო. პირზე დამოკიდებულება შეიძლება გამოწვეული იყოს, სხვა ფაქტორებთან ერთად:

ე.ა) პირადი საიდენტიფიკაციო დოკუმენტების კონფისკაცია, კონტროლი ან განზრახ უკანონო დამუშავება;

ე.ბ) თავისუფალი გადაადგილების უფლების ან თავისუფალი გადაადგილების კონტროლის შეზღუდვა;

ე.გ) ოჯახის წევრებთან ან სხვა პირებთან კომუნიკაციის (მათ შორის მიმოწერისა და სატელეფონო ზარების) შეზღუდვა ან კონტროლი;

ე.დ) იძულებითი ან მუქარის შემცველი გარემოს შექმნა.

2. ამ მუხლისა და ამ კოდექსის 1432-ე მუხლის მიზნებისათვის არ აქვს მნიშვნელობა, თანხმდება თუ არა პირი წინასწარ განსაზღვრულ ექსპლუატაციაზე.

3. ამ მუხლით გათვალისწინებული ქმედებებისთვის იურიდიული პირი ისჯება საქმიანობის განხორციელების უფლების ჩამორთმევით ან ლიკვიდაციით და ჯარიმით.

„ადამიანებით ვაჭრობა“ თემაზე გამოყენებული ოფიციალური კონსოლიდირებული წყაროები მითითებულია შესაბამის წყაროების ბლოკში; კონკრეტულ საქმეზე გადაამოწმეთ მოქმედი რედაქცია.

მუხლი 150იძულება

1. პირის მოქმედების თავისუფლების უკანონო შეზღუდვა, ანუ მისი ფიზიკურად ან ფსიქიკურად იძულება შეასრულოს ან არ შეასრულოს ისეთი მოქმედება, შეასრულოს ან თავი შეიკავოს შესრულებისგან, რომლის უფლებაც მას წარმოადგენს, ან განიცადოს მასზე ზემოქმედება საკუთარი ნების საწინააღმდეგოდ, –

ისჯება ჯარიმით ან გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ერთ წლამდე ან შინაპატიმრობით ვადით ექვსი თვიდან ორ წლამდე, ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით ერთ წლამდე, იარაღის უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

2. იგივე ქმედება ჩადენილი:

ა) დამნაშავის მიერ შეგნებულად არასრულწლოვნის, უმწეო მდგომარეობაში მყოფი პირის, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის ან ორსული ქალის წინააღმდეგ;

ბ) პირთა ჯგუფის მიერ;

გ) განმეორებით, –

ისჯება გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ორ წლამდე ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით თვრამეტი თვემდე, იარაღის უფლებების შეზღუდვით ან მის გარეშე.

„ადამიანებით ვაჭრობა“ თემაზე გამოყენებული ოფიციალური კონსოლიდირებული წყაროები მითითებულია შესაბამის წყაროების ბლოკში; კონკრეტულ საქმეზე გადაამოწმეთ მოქმედი რედაქცია.

პირველი პრაქტიკული ნაბიჯი

ტრადიციული ეჭვმიტანილის გასაუბრებამდე განიხილეთ უსაფრთხოების, განთავსების, დოკუმენტების და დასჯის არარსებობის საკითხები.

წყაროები და კანონმდებლობა

მოქმედი ნორმები და ოფიციალური წყაროები — ადამიანებით ვაჭრობა

„ადამიანებით ვაჭრობა“ საკითხზე მოქმედებამდე ერთმანეთს უნდა შეედაროს საქმის ზუსტი დოკუმენტი და მოქმედი ქართული ნორმა. სტატუსმა, ვადამ და პროცედურულმა ეტაპმა შეიძლება შეცვალოს სწორი ნაბიჯი.

საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსისაქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსიფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახური
გჭირდებათ რჩევა ამ საკითხთან დაკავშირებით?

მოქმედების გეგმა — ადამიანებით ვაჭრობა

პიროვნების წინააღმდეგ მიმართულ ან ძალადობრივ საქმეში მიმდინარე დაკავების, ჩხრეკის ან დაკითხვისას ადვოკატთან დაკავშირება არ უნდა გადაიდოს. სხვა საკითხზე კონსულტაცია შეიძლება წინასწარ დაიგეგმოს და დოკუმენტებით მომზადდეს.